Ultrasonografi, vücudun iç yapılarının yüksek frekanslı ses dalgalarıyla görüntülenmesini sağlayan, güvenli ve ağrısız bir tıbbi görüntüleme yöntemidir. Radyasyon içermemesi nedeniyle hamilelerden çocuklara kadar her yaş grubunda güvenle kullanılabilir. Gerçek zamanlı görüntüleme yeteneği sayesinde hem anatomik hem de fonksiyonel bilgi sunar. Günümüzde abdominal, jinekolojik, vasküler, muskuloskeletal ve pediatrik radyolojide ilk basamak tanı aracı olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Günümüzde birçok hastalığın erken teşhisinde ultrason ilk başvurulan tanı araçlarından biridir. Peki ultrasonda hangi hastalıklar çıkar? Bu yazıda ultrason ile teşhis edilebilen tüm hastalıkları organ sistemlerine göre detaylı şekilde inceleyeceğiz.
Ultrasonun Tanısal Mekanizması
Ultrason probları 2–15 MHz aralığında ses dalgaları üretir. Dalgalar dokulara çarpıp geri yansıdığında bu eko sinyalleri dijital görüntüye çevrilir.
Eko paterni dokunun:
-
Yoğunluğu
-
Sıvı içeriği
-
Fibrozis derecesi
-
Vaskülarizasyonu
hakkında bilgi verir.
Ultrason Nedir ve Nasıl Çalışır?
Ultrason cihazı, prob adı verilen bir başlık aracılığıyla vücuda ses dalgaları gönderir. Bu dalgalar dokulara çarparak geri döner ve cihaz tarafından görüntüye dönüştürülür. Bu sayede organların yapısı, boyutu, içeriği ve kan akımı değerlendirilebilir.
Ultrason:
-
Radyasyon içermez
-
Ağrısızdır
-
Kontrast madde gerekmez
-
Gebelerde güvenle kullanılır
Karın (Batın) Ultrasonu ile Hangi Hastalıklar Görülür?
Karın ultrasonu en sık yapılan ultrason türlerinden biridir.
Karaciğer Hastalıkları
-
Karaciğer yağlanması
-
Hepatit bulguları
-
Siroz
-
Karaciğer kistleri
-
Tümör ve kitleler
Safra Kesesi ve Safra Yolları
-
Safra taşı
-
Safra kesesi iltihabı
-
Safra yolu tıkanıklıkları
-
Polipler
Pankreas
-
Pankreatit
-
Kistler
-
Tümör şüphesi
Dalak
-
Büyüme (splenomegali)
-
Travmaya bağlı kanama
Böbrek ve İdrar Yolları Hastalıkları
Ürolojik ultrason ile şu hastalıklar tespit edilebilir:
-
Böbrek taşı
-
Böbrek kisti
-
Böbrek tümörü
-
İdrar yolu tıkanıklığı
-
Hidronefroz (böbrek şişmesi)
-
Mesane taşı
-
Prostat büyümesi
Tiroid Ultrasonu ile Görülen Hastalıklar
Boyun bölgesine yapılan tiroid ultrasonu sayesinde:
-
Tiroid nodülleri
-
Guatr
-
Tiroid kistleri
-
Tiroid kanseri şüphesi
-
İltihabi tiroid hastalıkları
tespit edilebilir.
Meme Ultrasonunda Çıkan Hastalıklar
Meme ultrasonu özellikle genç kadınlarda ve yoğun meme dokusunda çok değerlidir.
-
Meme kistleri
-
Fibroadenomlar
-
İyi huylu kitleler
-
Meme kanseri şüphesi
-
Meme iltihabı (mastit)
Jinekolojik Ultrason
Kadın hastalıklarının tanısında ultrason vazgeçilmezdir.
Rahim ve Yumurtalıklar
-
Miyom
-
Polip
-
Yumurtalık kistleri
-
Endometriozis
-
Rahim içi kalınlaşma
-
Kanser şüphesi
Gebelik Ultrasonu
Gebelikte ultrason ile:
-
Bebeğin kalp atımı
-
Gelişimi
-
Cinsiyeti
-
Plasenta durumu
-
Amniyon sıvısı
-
Doğumsal anomaliler
takip edilir.
Doppler Ultrason ile Damar Hastalıkları
Doppler ultrason kan akımını ölçer.
Tespit edilebilen hastalıklar:
-
Varis
-
Damar tıkanıklıkları
-
Derin ven trombozu
-
Karotis darlığı
-
Kalp ve damar hastalıkları
Kas, Eklem ve Yumuşak Doku Ultrasonu
-
Kas yırtıkları
-
Tendon kopmaları
-
Eklem sıvısı
-
Spor sakatlanmaları
-
Yumuşak doku tümörleri
Çocuklarda Ultrason ile Tespit Edilen Hastalıklar
-
Kalça çıkığı
-
Böbrek anomalileri
-
Beyin kanamaları (bebeklerde)
-
Doğumsal organ bozuklukları
Ultrason Kanseri Gösterir mi?
Ultrason kanseri doğrudan teşhis etmez ancak kanser şüphesi oluşturan kitleleri ve anormal dokuları gösterir. Gerekli durumlarda biyopsi veya MR, tomografi gibi ileri görüntüleme yöntemleri istenir.
Ultrason Ne Kadar Güvenlidir?
Ultrason ses dalgaları kullanır ve radyasyon içermez. Bu nedenle:
-
Hamilelerde
-
Bebeklerde
-
Yaşlılarda
defalarca güvenle yapılabilir.
İstanbul’da Ultrason Çekimi
İstanbul’daki modern görüntüleme merkezlerinde yüksek çözünürlüklü ultrason cihazları ve deneyimli radyologlar sayesinde en küçük patolojiler bile tespit edilebilmektedir.
Sonuç: Ultrasonda Hangi Hastalıklar Çıkar?
Ultrason; karaciğerden böbreğe, memeden tiroid bezine, rahimden damarlara kadar çok geniş bir alanda hastalıkları tespit edebilen, güvenli ve etkili bir görüntüleme yöntemidir. Erken teşhis sayesinde birçok hastalık henüz ilerlemeden fark edilerek tedavi edilebilir.